به گزارش سلامت نیوز به نقل از verywellhealth، وجود مقدار اندکی پروتئین در ادرار طبیعی است، زیرا کلیهها بیشتر پروتئینهای خون را فیلتر و دوباره جذب میکنند. اما اگر عملکرد کلیه مختل شود یا برخی بیماریها وجود داشته باشند، میزان بیشتری پروتئین وارد ادرار میشود؛ وضعیتی که به آن پروتئینوری گفته میشود.
علائم پروتئین در ادرار
پروتئینوری در مراحل اولیه معمولاً علامت مشخصی ندارد. با این حال، برخی افراد ممکن است با علائم زیر مواجه شوند:
- کفآلود یا کفدار شدن مداوم ادرار
- تورم دستها، پاها یا مچ پا
- پف اطراف چشمها، بهویژه هنگام صبح
- خستگی و ضعف
- تنگی نفس
- تجمع مایع در شکم
البته متخصصان تأکید میکنند که کفآلود بودن ادرار بهتنهایی نشانه قطعی پروتئینوری نیست و ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد.
سندرم نفروتیک؛ یکی از عوارض جدی
اگر آسیب کلیه شدید باشد، ممکن است فرد به سندرم نفروتیک مبتلا شود؛ بیماریای که با دفع زیاد پروتئین از ادرار، تجمع مایعات در بدن و افزایش چربی و کلسترول خون همراه است.
چرا پروتئین وارد ادرار میشود؟
شایعترین علت پروتئینوری، بیماریهای کلیوی است. آسیب به گلومرولها (فیلترهای ریز کلیه) یا لولههای کلیوی باعث نشت پروتئین به ادرار میشود.
از مهمترین بیماریهای مرتبط میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آسیب حاد کلیه
- بیماری مزمن کلیه
- دیابت
- فشار خون بالا
- لوپوس
- پرهاکلامپسی (فشار خون بارداری)
- برخی بیماریهای خودایمنی
- سرطان کلیه
دلایل غیرکلیوی
گاهی علت پروتئینوری، تولید بیش از حد برخی پروتئینها در بدن است؛ مانند:
- مولتیپل میلوما (نوعی سرطان خون)
- رابدومیولیز یا تخریب شدید عضلات
همچنین برخی داروها و مواد نیز میتوانند به کلیه آسیب برسانند و موجب دفع پروتئین شوند، از جمله:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)
- برخی آنتیبیوتیکها
- داروهای شیمیدرمانی
- ماده حاجب مورد استفاده در برخی تصویربرداریها
- الکل و مواد مخدر صنعتی
درمان چگونه انجام میشود؟
پروتئینوری یک بیماری مستقل نیست، بلکه نشانه وجود یک مشکل زمینهای است. بنابراین درمان بر کنترل علت اصلی متمرکز است.
در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، اقدامات زیر توصیه میشود:
- کنترل فشار خون و دیابت
- کاهش وزن و فعالیت بدنی منظم
- رعایت رژیم غذایی مناسب
- مصرف داروهایی مانند مهارکنندههای ACE یا داروهای مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین (ARB) برای کاهش دفع پروتئین
- در برخی بیماران، مصرف داروهای کاهنده کلسترول (استاتینها)
چگونه پروتئینوری تشخیص داده میشود؟
تشخیص اولیه معمولاً با آزمایش ساده ادرار (نوار ادراری) انجام میشود.
در صورت نیاز، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی درخواست کند، از جمله:
- جمعآوری ادرار ۲۴ ساعته
- آزمایش نسبت آلبومین به کراتینین ادرار (uACR)
- آزمایش خون برای بررسی عملکرد کلیه و قند خون
- آزمایش کامل ادرار
- اندازهگیری فشار خون
- سونوگرافی، سیتیاسکن یا MRI کلیه
- نمونهبرداری (بیوپسی) کلیه در موارد خاص
بر اساس معیارهای پزشکی، مقدار کمتر از ۳۰ میلیگرم آلبومین به ازای هر گرم کراتینین طبیعی محسوب میشود. مقادیر بالاتر، خطر ابتلا به بیماریهای کلیوی را افزایش میدهد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید هرچه سریعتر به پزشک مراجعه شود:
- کاهش تدریجی حجم ادرار
- تورم پاها و مچ پا
- خستگی شدید
- تنگی نفس
- تهوع یا استفراغ
- درد یا فشار در قفسه سینه
- نامنظم شدن ضربان قلب
این علائم ممکن است نشانه نارسایی کلیه باشند و نیاز به بررسی و درمان فوری داشته باشند.
نظر شما